Alergia

Alergia to nieprawidłowa reakcja na bodźce, które w normalnych warunkach nie są szkodliwe. Układ odpornościowy (immunologiczny) człowieka posiada zdolność do obrony przed różnymi czynnikami występującymi w środowisku, na przykład zakaźnymi lub toksycznymi dla organizmu.

Niekiedy jednak obrona ta może osiągać zbyt duże nasilenie, nieadekwatne do rzeczywistego zagrożenia.

Alergia (zwana też nadwrażliwością) oznacza właśnie taką nadmierną, nieprawidłową reakcję organizmu na nieszkodliwe czynniki środowiskowe, zwane alergenami.

Zostają one rozpoznane przez układ immunologiczny jako potencjalnie niebezpieczne i wywołują odpowiedź w celu ich wyeliminowania, co prowadzi do uszkodzenia tkanek i zapoczątkowuje proces chorobowy.

Proces ten obserwujemy pod postacią objawów choroby alergicznej układu oddechowego, pokarmowego, oka lub skóry.

Na co można się uczulić?

Bardzo wiele substancji obecnych w środowisku może powodować uczulenie. Alergeny możemy

podzielić ze względu na drogę wniknięcia do organizmu na wziewne (inaczej powietrznopochodne),

pokarmowe i kontaktowe. Alergeny wziewne są obecne w powietrzu i wraz z nim dostają

się do dróg oddechowych lub bezpośrednio działają na odsłoniętą skórę. Ekspozycja na alergeny

pokarmowe w sposób oczywisty zachodzi drogą układu pokarmowego. Alergeny wziewne i

pokarmowe pod względem budowy są zwykle białkami (niekiedy z dodatkowymi cukrami)

pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego. Do powszechnych środowiskowych alergenów

powietrznopochodnych należą pyłki roślin, roztocza kurzu domowego i naskórek (sierść) zwierząt. Z

kolei najczęstsze alergeny pokarmowe stanowią: białko mleka, jaja, ryby, owoce morza, orzechy,

różne owoce i warzywa. Niektóre z alergenów pokarmowych, takie jak orzeszki arachidowe i owoce

morza mogą wywoływać u osób uczulonych uogólnione reakcje zagrażające życiu, z utratą

przytomności, zaburzeniami krążenia i oddychania.

Osobną i odmienną grupę stanowią alergeny kontaktowe. Są to zazwyczaj proste związki chemiczne

o niskiej masie cząsteczkowej. Aby stały się pełnowartościowymi alergenami, muszą utworzyć

wiązania chemiczne z białkami. Do uczulenia dochodzi w wyniku bezpośredniego kontaktu skóry z

tymi związkami. Najczęstszymi alergenami kontaktowymi są metale, substancje zapachowe,

konserwanty, barwniki. Niewątpliwie najbardziej rozpowszechnione na świecie jest uczulenie na nikiel

– składnik metalowej biżuterii i metalowych akcesoriów odzieży. Wysoka częstość alergii na nikiel

spowodowana jest powszechnym zwyczajem noszenia metalowej biżuterii, zegarków czy klamer od

pasków, które pozostają w długotrwałym kontakcie ze skórą.

Objawy uczulenia na niektóre alergeny mogą mieć odmienny charakter w zależności od drogi

narażenia na alergen.

Jakie są objawy alergii?

-katar

-łzawienie oczu

-wysypka

-duszność

-inne objawy po kontakcie np. z alergenami pyłków roślin, kurzu domowego, sierścią zwierząt

-biegunka lub ból brzucha po zjedzeniu jakiegoś pokarmu

Leczenie alergii a jej rozpoznanie

W pewnych przypadkach wykrycie alergii bywa bardzo trudne. Często jej symptomy są mylone z innymi chorobami. Sytuacji nie ułatwia fakt, że jeden alergen może wywoływać kilka różnych reakcji organizmu.

Czasem mylimy alergię z przeziębieniem, podczas gdy nawracający ból gardła może być sygnałem, że jesteśmy uczuleniowcem. Dlatego ważne jest odpowiednie rozpoznanie. Kiedy tylko zaczniemy podejrzewać uczulenie, powinniśmy udać się do lekarza, który zleci nam odpowiednie badania.

Dostępnych jest wiele testów alergicznych:

-skórne,

-serologiczne,

-płatkowe,

-kontaktowe,

-prowokacyjne,

-dostosowanych odpowiednio do rodzaju alergii. Istotne pozostaje więc, aby lekarz przeprowadził z nami dokładny wywiad.

Trzeba przy tym pamiętać, że przed wykonaniem testów skórnych punktowych należy odstawić niektóre leki:

-przeciwhistaminowe (zawierające hydroksyzynę, leki II generacji zawierajace: cetyryzynę, loratadynę, lewocetyryzynę, desloratadynę, feksofenadynę, bilastynę, rupatadynę) na 7–14 dni przed badaniem;

-leki zawierające difenhydraminę i prometazynę na 1–3 dni przed badaniem;

-przeciwbólowe i glikokortykosteroidy systemowe na 1 dzień przed badaniem;

-sterydy (np. zawierające hydrokortyzon) oraz inhibitory kalcyneuryny – nie smarujmy nimi skóry w okolicy miejsca, gdzie będzie przeprowadzone badanie;

-lek zawierający montelukast (popularny wśród astmatyków) – według producenta powinien być odstawiony na 7 dni przed testami.

Osoby cierpiące na astmę nie muszą odstawiać leków wziewnych, ponieważ nie wpływają one na reakcje skóry na alergeny.

W dniu badania wstrzymajmy się od zażywania leków zawierających kodeinę, dodawaną do mieszanek przeciwbólowych i leków na kaszel, gdyż teoretycznie substancja ta może powodować uwalnianie histaminy, zaburzając wynik. W razie jakichkolwiek wątpliwości poradźmy się lekarza lub farmaceuty.

Leki przeciwhistaminowe, jak sama nazwa wskazuje, hamują działanie histaminy. Mogą być stosowane:

-doustnie,

-donosowo,

-do worka spojówkowego,

-dożylnie,

-domięśniowo,

-na skórę.

Jest to jedna z popularniejszych, a zarazem najliczniejsza grupa leków. Na rynek wprowadzane są coraz to nowsze preparaty przeciwhistaminowe, potencjalnie skuteczniejsze i powodujące mniej działań niepożądanych. Należy tu podkreślić słowo „potencjalnie”, szczególnie w przypadku skuteczności, bo opinii jest tyle, ilu pacjentów.

Najbardziej znani przedstawiciele tej grupy to

-cetyryzyna,

-loratadyna.

Obie wymienione substancje należą do leków przeciwhistaminowych II generacji. Funkcjonują na rynku już dość długo, są dobrze poznane i dostępne bez recepty, ale mogą wykazywać nieprzyjemne działania niepożądane, takie jak senność. Pamiętajmy o tym i po ich zażyciu nie wsiadajmy za kierownicę samochodu.

Leki przeciwhistaminowe I generacji dostępne są tylko z przepisu lekarza, ponieważ wykazują więcej działań ubocznych. Najnowszymi przedstawicielami II generacji są: desloratadyna, lewocetyryzyna, feksofenadyna i bilastyna. Leki te stosunkowo rzadko powodują senność, szczególnie dwa ostatnie.


Przeczytaj również

Ból stawów

Artralgia (ból stawów) jest to dolegliwość, która dotyczy okolicy stawów i powstaje na skutek nieprawidłowości

Czytaj dalej

Chlamydia

Chlamydiozy to grupa chorób zakaźnych wywołanych przez bakterie z rzędu chlamydiales. Gatunkami chorobotwórczymi dla człowieka

Czytaj dalej

Egzema

Czym jest egzema? Egzemą często określa się różnego rodzaju zmiany skórne. Ich podłoże jest nieinfekcyjne,

Czytaj dalej

Organizator udzielania świadczeń telemedycznych jest podmiotem leczniczym w rozumieniu ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 roku o działalności leczniczej i został wpisany do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą pod numerem: 000000190755