Antykoncepcja awaryjna

Antykoncepcja awaryjna ogranicza ryzyko zajścia w ciążę po stosunku seksualnym bez zabezpieczenia. Antykoncepcja po stosunku jest wskazana:

*gdy podczas stosunku zsunęła się lub pękła prezerwatywa, a była to jedyna zastosowana na tamten moment metoda zapobiegania niechcianej ciąży

*w przypadku opóźnienia bądź nieprzyjęcia tabletki antykoncepcyjnej (opuszczenie co najmniej 3 tabletek przy antykoncepcji dwuskładnikowej, nieprzyjęcie o czasie antykoncepcji jednoskładnikowej – minipigułki)

*w przypadku opóźnienia bądź nieprzyjęcia kolejnej dawki środka antykoncepcyjnego w zastrzykach lub plastrach

*w sytuacji wydalenia spirali wewnątrzmacicznej

Mechanizm działania pigułki ,,dzień po” uwzględnia dwa główne założenia:

1. Zablokowanie lub opóźnienie owulacji, jeśli ta jeszcze nie nastąpiła.

2. Utrudnienie plemnikom „dostania się” do komórki jajowej, poprzez zagęszczenie śluzu szyjkowego oraz nieznaczny wpływ na zmniejszenie grubości endometrium.

W ramach antykoncepcji „dzień po” można zastosować pigułki o nazwie EllaOne, w których substancją aktywną jest octan uliprystalu. Wskazane jest zażycie doustnie 1 tabletki EllaOne w ciągu 120 godzin (5 dni) od odbycia stosunku płciowego, jednak najlepiej przyjąć ją jak najszybciej. Drugą formą dostępnej w kraju antykoncepcji po stosunku są tabletki Escapelle. Jako substancja aktywna występuje tu lewonorgestrel. Wskazane jest zażycie doustnie 1 tabletki Escapelle w ciągu 72 godzin (3 dni) po odbyciu stosunku płciowego, a najlepiej w ciągu 12 godzin. Jak działa EllaOne? Zawarty w niej octan uliprystalu to doustny, syntetyczny, selektywny modulator receptora progesteronowego. Działa jako częściowy antagonista (przeciwieństwo) progesteronu. Mechanizm jego działania polega na hamowaniu lub opóźnianiu owulacji, czyli uwolnienia komórki jajowej, przez wstrzymanie wyrzutu hormonu luteinizującego (LH). Tabletka „dzień po” zażyta bezpośrednio przed spodziewaną owulacją jest w stanie opóźnić w 78,6 proc. przypadków pękanie pęcherzyków przez co najmniej 5 dni. Podobne działanie wykazuje lek Escapelle, który odpowiada za hamowanie uwalniania komórki jajowej przez jajniki i uniemożliwienie zapłodnienia już uwolnionej komórki jajowej. Brak jest wystarczających dowodów potwierdzających, że lewonorgestrel chroni przed ciążą wpływając na perystaltykę jajowodów i zapobiegając zagnieżdżeniu zarodka. Środek w okresie od 3. do 9. godziny od zażycia zaburza przemieszczanie się plemników, ponieważ wpływa na zwiększenie lepkości śluzu szyjkowego. Tabletka „dzień po” nie powoduje przerwania ciąży.

Czy tabletka ,,dzień po” jest bezpieczna?

Krąży opinia, że tabletka „dzień po” jest tabletką wczesnoporonną. Jest to mit. Tzw. antykoncepcja awaryjna powstała po to, żeby w sytuacjach nagłych i nieprzewidzianych móc uniknąć niechcianej ciąży. Kobiety najczęściej sięgają po ten rodzaj antykoncepcji, gdy inna forma zabezpieczenia się przed niechcianą ciążą zawiodła, bo np. pomyliła się w obliczeniach dni płodnych. Po tabletkę ,,dzień po” sięgają też kobiety, które padły ofiarą gwałtu. Antykoncepcja awaryjna jest formą antykoncepcji doraźnej, bo przyjmuje się ją jednorazowo po odbytym stosunku. Jest zalecana niezależnie od dnia cyklu, w momencie kiedy miał miejsce stosunek bez zabezpieczenia lub istnieje ryzyko ciąży związane z nieprzewidzianą sytuacją.

Czy następny cykl miesiączkowy po zażyciu tabletki awaryjnej będzie regularny?

Przede wszystkim to, czy następny cykl miesiączkowy będzie w normie zależy od wielu czynników. Na przykład od tego, czy na co dzień stosowana jest antykoncepcja hormonalna czy skorzystanie z opcji tabletki awaryjnej nastąpiło dlatego, że na przykład pękła prezerwatywa, czy zawiodły inne mechaniczne środki antykoncepcyjne, niewpływające na gospodarkę hormonalną. Po zastosowaniu octanu uliprystalu, jak i lewonogestrelu, krwawienie powinno wystąpić zgodnie z cyklem, w przewidywanym terminie.

Czy antykoncepcja awaryjna ma jakieś skutki uboczne?

Należy pamiętać, że tabletki awaryjne nie powinny być wykorzystywane jako forma stałej antykoncepcji. Ze względu na skutki uboczne i duży wpływ na rozregulowanie cyklu miesięcznego, zaleca się przyjmowanie maksymalnie jednej takiej tabletki w czasie jednego cyklu. Jeśli sytuacja powtórzy się więcej niż raz w Twoim cyklu miesięcznym może to oznaczać, że Twoja antykoncepcja zawodzi i być może trzeba zmienić ją na inną? Pamiętaj, że choć tabletka awaryjna nie jest tabletką wczesnoporonną, to jednak ma ogromny wpływ na gospodarkę hormonalną. Do możliwych skutków ubocznych tabletki ,,dzień po” możemy zaliczyć m.in.:

-nudności

-wymioty

-ból głowy

-zawroty głowy

-uczucie zmęczenia

-tkliwość piersi

-zaburzenia cyklu miesiączkowego

-ból brzucha w czasie cyklu miesiączkowego

-krwawienia śródmiesiączkowe

-zmiany na skórze/reakcje alergiczne – pokrzywka, świąd, obrzęk twarzy

Obecnie antykoncepcja awaryjna w Polsce dostępna jest wyłącznie na receptę, którą może wystawić każdy lekarz – także ten pierwszego kontaktu (nie tylko ginekolog).


Przeczytaj również

Alergia

Alergia to nieprawidłowa reakcja na bodźce, które w normalnych warunkach nie są szkodliwe. Układ odpornościowy

Czytaj dalej

Ból stawów

Artralgia (ból stawów) jest to dolegliwość, która dotyczy okolicy stawów i powstaje na skutek nieprawidłowości

Czytaj dalej

Chlamydia

Chlamydiozy to grupa chorób zakaźnych wywołanych przez bakterie z rzędu chlamydiales. Gatunkami chorobotwórczymi dla człowieka

Czytaj dalej

Organizator udzielania świadczeń telemedycznych jest podmiotem leczniczym w rozumieniu ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 roku o działalności leczniczej i został wpisany do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą pod numerem: 000000190755