Nietrzymanie moczu

Nietrzymanie moczu (NTM) to jakikolwiek epizod niezależnego od woli wycieku moczu z pęcherza moczowego.

Problem z nietrzymaniem moczu może mieć różne przyczyny. Najczęściej dochodzi do zaburzenia funkcjonowania któregoś z elementów dróg moczowych. Jeśli układ ten działa prawidłowo, mocz produkowany w nerkach stopniowo trafia do pęcherza moczowego. Nie wypływa z niego bezwiednie dzięki mięśniom dna miednicy, które znajdują się wokół cewki moczowej. Kiedy pęcherz moczowy jest wypełniony odczuwamy potrzebę oddania moczu. Wówczas mięśnie dna miednicy ulegają rozluźnieniu, natomiast pęcherz moczowy kurcząc się, umożliwia odpłynięcie moczu. Uświadomienie sobie mechanizmu oddawania moczu pozwala lepiej rozumieć metody leczenia tego problemu. Na pojawienie się problemu z nietrzymaniem moczu mają wpływ takie czynniki jak:

    -przebyte ciąże i porody siłami natury

    -nadwaga lub otyłość

    -cukrzyca

    -predyspozycje genetyczne

    -zaawansowany wiek

    -choroby neurologiczne np. choroba Parkinsona

Uważa się, że zakażenia dróg moczowych, palenie papierosów, aktywność fizyczna, depresja lub niewłaściwa dieta nie zwiększają ryzyka pojawienia się nietrzymania moczu.

Objawy nietrzymania moczu

Nietrzymanie moczu określa się jako niekontrolowany, mimowolny wyciek moczu w ciągu dnia lub w nocy. W zależności od rodzaju schorzenia oraz jego nasilenia, ilości uryny mogą pojawiać się w różnych sytuacjach i różnej ilości. Możemy wyróżnić 5 stopni nietrzymania moczu pod kątem ilości mimowolnie wydalanego moczu przez 4 godziny:

  • Kropelkowe (do 50 ml – najczęściej występuje jako gubienie kilku kropli moczu w trakcie dnia)
  • Lekkie (50-100 ml – wyciek moczu jest większy, często następuje podczas dźwigania, śmiania się czy kichania)
  • Średnie (100-200 ml – mocz wycieka już w trakcie codziennych czynności, takich wstawanie z krzesła czy bieganie)
  • Ciężkie (200-300 ml – wyciek moczu może nastąpić nawet podczas stania. To obfite ilości, porównywalne z tymi oddawanymi zwykle w toalecie)
  • Bardzo ciężkie (powyżej 300 ml – wiąże się z całkowitą utratą władzy nad czynnościami fizjologicznymi)

Już niewielkie popuszczanie moczu przy kaszlu, kichaniu czy wysiłku może być oznaką rozpoczynającego się problemu. Warto obserwować wszystkie objawy i udać się do lekarza w celu postawienia dokładnej diagnozy. Zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, że nietrzymanie moczu nierzadko stanowi objaw wielu schorzeń, nie tylko związanych z układem moczowym.

Nietrzymanie moczu – typy schorzenia

Nietrzymanie moczu może mieć różne podłoże i różny charakter. Zwykle wyróżnia się kilka rodzajów tego schorzenia.

  • Wysiłkowe nietrzymanie moczu. To najczęstszy typ nietrzymania moczu, który jest związany z osłabieniem mięśni dna miednicy. Nie są one wówczas w stanie prawidłowo zaciskać cewki moczowej. W efekcie mocz bez naszej świadomości wycieka z pęcherza wtedy, gdy wzrasta w nim ciśnienie – przede wszystkim podczas wysiłku fizycznego, ale czasem też przy kaszlu, kichaniu czy śmiechu. Kobiety z różnych powodów (m.in. krótsza cewka moczowa i słabsze mięśnie miednicy) cierpią na wysiłkowe nietrzymanie moczu częściej niż mężczyźni.
  • Naglące nietrzymanie moczu (z naglącym parciem). Ten rodzaj nietrzymania moczu wiąże się z nadmierną aktywnością mięśni pęcherza – kurczą się one zbyt nagle i zbyt wcześnie, przed otrzymaniem właściwego sygnału z mózgu. Rezultatem jest nagła, intensywna i często bardzo silna potrzeba natychmiastowego oddania moczu, która kończy się wypływem moczu w ciągu kilku sekund. Często ma to miejsce np. przy zmianie pozycji ciała, podczas orgazmu czy pod wpływem dźwięków lejącej się wody. Może też pojawiać się przy zapaleniu pęcherza moczowego, a także jako dolegliwość towarzysząca np. stwardnieniu rozsianemu.
  • Mieszane nietrzymanie moczu. Mówimy o nim, gdy pojawiają się objawy nietrzymania związane zarówno z wysiłkiem, jak i naglącym charakterem potrzeby oddania moczu.
  • Nietrzymanie moczu z przepełnienia. W tym typie nietrzymania moczu problemem jest niemożność całkowitego opróżnienia pęcherza i zaleganie w nim moczu, które stopniowo prowadzi do przepełnienia. To schorzenie, które zwykle towarzyszy innym chorobom, takim jak przerost gruczołu krokowego, przepuklina dysku, cukrzycowa neuropatia czuciowa czy zwężenie kanału kręgowego.
  • Nietrzymanie moczu na tle neurologicznym. W wyniku różnego rodzaju urazów i chorób dojść może do uszkodzeń mózgu, rdzenia kręgowego i nerwów. Często sprawiają one, że komunikacja między mózgiem a mięśniami pęcherza jest zaburzona, co skutkuje nietrzymaniem moczu. Może się ono pojawić w następstwie demencji, choroby Parkinsona, stwardnienia rozsianego czy po przebytym udarze.
  • Kropelkowe nietrzymanie moczu. Jeśli tuż po oddaniu moczu niemal natychmiast odczuwamy potrzebę kolejnej wizyty w toalecie, oznacza to, że wciąż jest on obecny w cewce moczowej. Taki problem z trzymaniem moczu, określany jako kropelkowe nietrzymanie moczu, zdarza się częściej kobietom niż mężczyznom z względu na różnice w budowie cewki moczowej.
  • Funkcjonalne nietrzymanie moczu. To niezdolność do dotarcia do toalety na czas spowodowana ograniczeniami mobilności, problemami poznawczymi czy barierami środowiskowymi. Dotyczy osób chorych przewlekle, często niezdolnych do samodzielnego funkcjonowania.

Różne metody leczenia

Leczenie zależy od typu nietrzymania moczu i od poziomu zaawansowania dolegliwości. Przy występowaniu wysiłkowego nietrzymania moczu najpierw należy zacząć od metod zachowawczych, takich jak zmiana stylu życia, stosowanie ćwiczeń mięśni dna miednicy, trening pęcherza moczowego, zabiegi elektrostymulacji, stosowanie kulek, pesarów dopochwowych. W leczeniu pomaga również redukcja masy ciała. Jeśli metody zachowawcze są nieskuteczne, należy rozważyć operację. W ostatnich latach, po wprowadzeniu zabiegów z użyciem taśm lub siatek syntetycznych, skuteczność leczenia operacyjnego znacznie wzrosła.

Przy występowaniu pęcherza nadreaktywnego zaleca się unikanie kofeiny, alkoholu, zmniejszenie ilości przyjmowanych płynów, trening pęcherza, ćwiczenia mięśnia dna miednicy i wspomagająco leczenie farmakologiczne. Przy mieszanej postaci nietrzymania moczu konieczne jest łączenie metod leczenia opisanych powyżej; dobór metody zależy od dominującego objawu. Należy podkreślić, że przy niewielkim stopniu zaawansowania dolegliwości warto zacząć od stosowania metod zachowawczych. Ważne jest to, żeby wdrożyć działania zaraz po pojawieniu się pierwszych objawów, szczególnie u kobiet po porodzie.

Skuteczna Mona Lisa

Jedną z metod leczenia inkontynencji jest zabieg z wykorzystaniem lasera Mona Lisa Touch, który stosowany jest do biorewitalizacji pochwy i zewnętrznych narządów rodnych. Promień lasera działa na ścianki, powodując ich napięcie oraz obkurczenie. Stymuluje także proces wytwarzania kolagenu w błonie śluzowej, co skutkuje zwiększeniem elastyczności, napięcia i obkurczenia ścian pochwy.

Zabieg laserem Mona Lisa Touch jest dobrym rozwiązaniem dla kobiet, które szukają metody mniej inwazyjnej w porównaniu z zabiegami chirurgicznymi lub farmaceutycznymi. Ma on liczne zalety:

-jest nieinwazyjny, bezpieczny, bezbolesny,trwa kilka minut, nie wymaga rekonwalescencji, działa bezpośrednio na pochwę, rewitalizuje jej ściany: obkurcza je, redukuje suchość, przywraca naturalne nawilżenie, likwiduje podrażnienie i piekący ból, przywraca elastyczność. Efekty te uzyskiwane są poprzez stymulację tkanek i produkcję nowego kolagenu,
skutecznie i trwale poprawia problem nietrzymania moczu (działanie lasera wzmacnia przednią ścianę pochwy),
poprawia jakość współżycia seksualnego, przynosi odczuwalne efekty zarówno u młodych kobiet po porodzie, jak i u kobiet po menopauzie.

Obecne możliwości diagnostyczno-terapeutyczne pozwalają zmniejszyć lub usunąć dolegliwości związane z NTM. Najważniejsze są samoświadomość problemu i chęć podjęcia leczenia.

Leki stosowane w leczeniu nietrzymania moczu:

-leki zmniejszające napięcie mięśni pęcherza moczowego i hamujące jego niekontrolowane skurcze (np. Betmiga, Detrusitol, Uroflow, Driptane, Vesicare),

-hormonalną terapię zastępczą (HTZ) – leki zawierające estrogeny poprawiające napięcie mięśni dna miednicy u kobiet w okresie menopauzy (np. Ovestin, Oekolp Forte, Divigel),

-trójcykliczne leki przeciwdepresyjne – zapobiegają mimowolnym skurczom pęcherza w mieszanym i wysiłkowym nietrzymaniu moczu (np. Pramolan, Imipramin, Doxepin).

-suplementy stosowane w leczeniu nietrzymania moczu.

-preparaty zawierające fitoestrogeny roślinne i izoflawony, mające korzystny wpływ na działanie mięśni układu moczowego (np. Feminost, Femurin). Są stosowane w łagodnych postaciach wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet i w łagodzeniu objawów menopauzy. Preparaty te można kupić w aptece bez recepty lekarskiej.

Leczenie zabiegowe

Gdy powyższe metody nie są skuteczne, stosuje się zastrzyki z toksyną botulinową lub wszczepienie pod skórę pośladka stymulatorów nerwów, pozwalających na kontrolowanie napięcia pęcherza moczowego. Zastosowanie mają też implanty, taśmy podwieszające lub sztuczne zwieracze.

Jak sobie radzić z dolegliwościami nietrzymania moczu?

Nietrzymanie moczu jest przypadłością niezwykle niekomfortową i krępującą. Oprócz koniecznej wizyty u lekarza oraz stosowania zalecanych ćwiczeń i leków, dla poprawy jakości życia ważna jest też odpowiednia higiena.

Wkładki urologiczne i pieluchomajtki.

Warto zaopatrzyć się w aptece lub sklepie medycznym w specjalne wkładki urologiczne, które umożliwiają osobom dotkniętym nietrzymaniem moczu normalne funkcjonowanie, kontakty towarzyskie oraz codzienną aktywność, np. uprawianie sportu (dla pań, np.: Tena Lady Normal, Seni Lady Extra, tampony Contam i dla panów, np.: Tena Men Level, Seni Man). Produktów jest bardzo wiele, różnią się m.in. stopniem chłonności. W ich właściwym doborze chętnie pomoże farmaceuta.

Przy średnim i ciężkim nietrzymaniu moczu stosuje sie pieluchomajtki (np. Seni Super, Tena Pants Super), majtki chłonne (np. Seni Activ Normal) lub pieluchy anatomiczne (np. San Seni, Tena Comfort Maxi), które również można kupić w aptekach i sklepach medycznych.

U chorych, u których nietrzymanie moczu jest związane z trudnościami z całkowitym opróżnieniem pęcherza w czasie oddawania moczu, lekarz może zalecić założenie cewnika.

Dbanie o higienę

Osoby z dolegliwościami nietrzymania moczu powinny też pamiętać o stosowaniu odpowiednich preparatów do higieny intymnej. Są one dostępne w aptekach, mają odpowiedni odczyn i często dodatek substancji łagodzących, przeciwgrzybiczych i przeciwbakteryjnych (dla mężczyzn, np.: Oni.sh, Ziaja Yego i dla kobiet, np.: Iladian, Lactacyd).

Przy drobnych podrażnieniach okolic intymnych przyda się dostępna bez recepty maść przeciwgrzybicza – np. Clotrimazol, natomiast w przypadku odparzeń – szczególnie przy stosowaniu pieluchomajtek i majtek chłonnych, dobrze jest mieć pod ręką maść – taką, jak dla niemowląt, np. Alantan, Linomag, Linoderm Plus z pantenolem, maść witaminową.

Nietrzymania moczu nie wolno lekceważyć.

Reagujmy na niepokojące objawy, gdyż lekceważenie nietrzymania moczu może prowadzić do:

-infekcji dróg moczowo-płciowych,

-nasilenia objawów i rozwinięcia choroby do stadium, w którym konieczne będzie leczenie chirurgiczne,

-dyskomfortu psychicznego, unikania kontaktów towarzyskich, podróży, wyjścia z domu,

-obniżenia samooceny, zaburzeń lękowych, nerwicy.


Przeczytaj również

Alergia

Alergia to nieprawidłowa reakcja na bodźce, które w normalnych warunkach nie są szkodliwe. Układ odpornościowy

Czytaj dalej

Ból stawów

Artralgia (ból stawów) jest to dolegliwość, która dotyczy okolicy stawów i powstaje na skutek nieprawidłowości

Czytaj dalej

Chlamydia

Chlamydiozy to grupa chorób zakaźnych wywołanych przez bakterie z rzędu chlamydiales. Gatunkami chorobotwórczymi dla człowieka

Czytaj dalej

Organizator udzielania świadczeń telemedycznych jest podmiotem leczniczym w rozumieniu ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 roku o działalności leczniczej i został wpisany do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą pod numerem: 000000190755